






Sprawdź odpowiedzi
Poziom 1
A
Chemia organiczna to dziedzina chemii zajmująca się związkami zawierającymi węgiel (organicznymi).
Poprawna odpowiedź powinna zawierać:
–wyjaśnienie czym jest chemia organiczna (wskazanie głównego pierwiastka)
B
1. tlenki: CO2, CO
2. kwasy: H2CO3
3. węglowodory: C2H2, C3H8, C5H10
4. związki organiczne (inne niż 3.): CH3COOK
Nie pasuje Na2CO3 !
Poziom 2
A
1.P 2.P 3.F 4.F 5.F 6.P 7.P 8.F 9.P 10.P 11.F 12.P 13.P 14.F
B
Reakcja polimeryzacji to proces, w którym powstają (monomery/polimery) w wyniku łączenia (monomery/polimery).
Na poniższym równaniu reakcji monomerem zaznaczono (etylen/polietylen). Aby reakcja polimeryzacji mogła zajść, potrzebne jest zapewnienie jej odpowiednich warunków. Pomiędzy atomami węgla w podanym polimerze będzie występowało wiązania (pojedyncze/podwójne/potrójne).
Poziom 3
A
1. alkany: C3H8 (propan), C2H6 (etan), C5H12 (pentan)
2. alkeny: C4H8 (buten), C5H10 (penten)
3. alkiny: C3H4 (propyn), C2H2 (etyn)
B
1. etan – C2H6
2. propen – C3H6
3. butyn – C4H6
4. heksen -C6H12
5. pentan – C5H12
6. oktan – C8H18
7. hepten – C7H14
8. heksyn – C6H10
9. etyn – C2H2
10. metan – CH4
C
1. C3H8 – propan
2. C4H10 – butan
3. C3H4 – propyn
4. C2H4 – eten
5. C4H6 – butyn
6. C6H14 – heksan
7. C5H10 – penten
8. C6H10 – heksyn
9. C8H14 – oktyn
10. C6H12 – heksen
Poziom 4
A
* dopuszcza się odpowiedź: „Alkeny są bezbarwne i bezwonne”, gdyż wyłącznie eten jest wyjątkiem.
B
1. spalanie butanu
spalanie całkowite: 2C4H10+13O2 –> 8CO2 + 10H2O
spalanie niecałkowite: 2C4H10 + 9O2 –> 8CO + 10H2O
spalanie niecałkowite: 2C4H10 + 5O2 –> 8C + 10H2O
2. spalanie propenu
spalanie całkowite: 2C3H6+9O2 –> 6CO2 + 6H2O
spalanie niecałkowite: C3H6 + 3O2 –> 3CO + 3H2O
spalanie niecałkowite: 2C3H6 + 3O2 –> 6C + 6H2O
2. spalanie etynu
spalanie całkowite: 2C2H2+5O2 –> 4CO2 + 2H2O
spalanie niecałkowite: 2C2H2 + 3O2 –> 4CO + 2H2O
spalanie niecałkowite: 2C2H2 + O2 –> 4C + 2H2O
C
Podano przykładowe zastosowania podanych związków organicznych
1. metan: przemysł energetyczny, paliwo
2. polietylen: folie, produkcja tworzyw sztucznych
3. alkiny: synteza polimerów, produkcja rozpuszczalników
4. nafta: lampy naftowe
5. mazut/asfalt: pokrywanie nawierzchni dróg
Poziom 5
Av1

Av2
Bv1
Bv2
Poziom 6
Av1
Av2
B
1. propan
2. but-2-en (v1) / buten (v2)
3. pent-2-en (v1) / penten (v2)
4. heks-3-yn (v1) / heksyn (v2)
5. 1,2-dibromoeten
Poziom 7
A
Alkiny są bardziej reaktywne od alkenów, ponieważ mają one wiązanie potrójne, w przeciwieństwie do alkenów – wiązanie podwójne.
Poprawna odpowiedź powinna zawierać:
–wyjaśnienie dlaczego alkiny są bardziej rekatywne od alkenów
Nie wymaga się od ucznia znajomości równań reakcji z np. wodą bromową.
B
Podane węglowodory różnią się szeregiem homologicznym: C3H8 ma wiązania pojedyncze (alkan), C3H6 ma wiązanie podwójne (alken) i C3H4 ma wiązanie potrójne (alkin).
Najbardziej reaktywnym jest propyn, ponieważ jest alkinem.
Wszystkie podane węglowodory składają się z 3 atomów węgla.
Poprawna odpowiedź powinna zawierać:
–wskazanie szeregu homologicznego jako cecha różniąca
–określenie który węglowodór jest najbardziej reaktywny
–podanie min. 1 cechy podobieństwa i min.1 cechę różniącą
Poziom 8
A
Węglowodory nasycone (alkany) – nie odbarwiają wody bromowej, natomiast węglowodory nienasycone (alkeny i alkiny) – odbarwiają wodę bromową.
Równanie reakcji: etenu z wodą bromową
Poprawna odpowiedź powinna zawierać:
–opisanie w formie pisemnej/tabeli jak zmienia się barwa wody bromowej w zależności od rodzaju węglowodoru
–napisanie równania reakcji addycji bromu (wody bromowej) do etenu
B
Równanie reakcji chemicznej: CaC2 + 2H2O –> C2H2 + Ca(OH)2